Όλοι μας γνωρίζουμε το πόσο δελεαστικό είναι να καταναλώνουμε αρκετή σοκολάτα ή κέικ ή κάποιο άλλο γλύκισμα, ακόμα και όταν ξέρουμε ότι δεν είναι και τόσο υγιεινό, εφόσον ξεπερνούμε το μέτρο! Πόσες φορές σας έχει πιάσει μια εμμονή για κάτι γλυκό, που δε σας αφήνει να ησυχάσετε; Η προτίμηση στη γλυκιά γεύση έχει τις ρίζες της στα γονίδιά μας και αποτελεί έναν πιθανό μηχανισμό επιβίωσης που χρησιμοποιούμε από τη βρεφική ηλικία μας και που μας κατευθύνει προς θρεπτικά, ασφαλή τρόφιμα, όπως τα φρούτα ή το μητρικό γάλα.
Πολύ συχνά η γλυκιά γεύση συνδέεται στη σκέψη μας με μια γρήγορη ευχαρίστηση, ένα συναίσθημα που μας κατακλύζει, (θα φάω ένα γλυκό τώρα που είμαι στεναχωρημένος/η και θα μου περάσει). Τα συναισθήματα που μπορεί να μας οδηγούν στην αναζήτηση μιας γρήγορης ευχαρίστησης είναι η λύπη, το άγχος, η στενοχώρια, ακόμα και η ανία. Αφού καταναλώσουμε το γλυκό όμως συχνά βλέπουμε ότι δεν μας βοήθησε καθόλου, γιατί η ευχαρίστηση που πήραμε ήταν στιγμιαία αλλά το πρόβλημα παραμένει και μπορεί να το κάναμε χειρότερο τρώγοντας και κάτι που μας γέμισε θερμίδες.
Όταν καταναλώνουμε ζάχαρη, η γλυκόζη απορροφάται από το έντερο και μέσω της πυλαίας κυκλοφορίας, η γλυκόζη πηγαίνει κατ’ αρχήν στο ήπαρ όπου γίνεται ένα σημαντικό μέρος του μεταβολισμού της αλλά και της αποθήκευσης της με τη μορφή του γλυκογόνου και στη συνέχεια σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού όπου και μεταβολίζεται.
Η γλυκόζη είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον εγκέφαλο, καθώς παρέχει την μόνη πηγή καυσίμου για τα εκατό δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που ονομάζονται νευρώνες. Οι νευρώνες χρειάζονται μια σταθερή προμήθεια από την κυκλοφορία του αίματος, καθώς δεν έχουν την ικανότητα να αποθηκεύουν οι ίδιοι γλυκόζη. Σε έρευνα οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως η γεύση και μόνο της ζάχαρης μπορεί να δώσει μια ώθηση στο μυαλό μας. Δοκιμές έδειξαν ότι συμμετέχοντες που έπιναν το νερό με λίγη ζάχαρη είχαν καλύτερη απόδοση και ψυχική διάθεση.
Σε μια άλλη πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα νεογνά έχουν μια ξεχωριστή προτίμηση στις γλυκές γεύσεις σε σχέση με άλλες γεύσεις, ενώ τα παιδιά απολαμβάνουν τα ζαχαρούχα τρόφιμα πολύ περισσότερο από τους ενήλικες. Πολλοί είναι εκείνοι οι επιστήμονες που πιστεύουν ότι η προτίμηση του παιδιού για γλυκά τρόφιμα είναι ένα εξελικτικό επακόλουθο, όπως σε παλιές εποχές, τότε που δεν υπήρχε επάρκεια τροφής, οι άνθρωποι προτιμούσαν τα τρόφιμα υψηλής θερμιδικής αξίας, για να έχουν καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης.
Πολλοί είναι οι ειδικοί που πιστεύουν επίσης πως η ζάχαρη είναι σαν ναρκωτικό. Όσο πιο πολύ τρως τόσο πιο πολύ θέλεις να συνεχίσεις  να τρως. Όπως αποκαλύπτει νέα μελέτη αμερικανών ερευνητών από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και το Νοσοκομείο Παίδων της Βοστώνης στη Μασαχουσέτη, οι πλούσιες σε ζάχαρη επεξεργασμένες τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη «φωτίζουν» τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται κατά τη λήψη σκληρών ναρκωτικών όπως η κοκαΐνη και η ηρωίνη. Οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη περιέχουν επεξεργασμένο άμυλο και συμπυκνωμένα σάκχαρα, με αποτέλεσμα η κατανάλωσή τους να προκαλεί ξαφνικές αυξομειώσεις στις τιμές της γλυκόζης του αίματος. Κάτι τέτοιο οδηγεί σε γρήγορη πείνα, όπως επίσης και σε ευερεθιστότητα.
Αρκετοί είναι επίσης οι υποστηρικτές που λένε ότι δεν μπορούμε να συγκρίνουμε τον εθισμό στα τρόφιμα με τα ναρκωτικά, διότι η τροφή είναι αναγκαία για την επιβίωση, όμως να μην ξεχνάμε ότι οι εθιστικές τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες από αλάτι, λιπαρά και ζάχαρη όχι μόνο δεν είναι αναγκαίες για την επιβίωση μας, αλλά αντίθετα όταν δεν υπάρχει το μέτρο στην κατανάλωση τους, είναι και αιτία ασθενειών και θανάτου, σε σύγκριση με τα υγιεινά και φυσικά τρόφιμα.
Συνεπώς αντιλαμβανόμαστε ότι η ζάχαρη μπορεί να γίνει εθιστική και επιπλέον αποτελεί την κύρια αιτία της παχυσαρκίας, και γι’ αυτό η κατανάλωσή της θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα περιορισμένη. Μην ξεχνάτε πόση ζάχαρη “κρύβεται” σε καθημερινά φαγητά και ροφήματα που καταναλώνουμε όπως αναψυκτικά, δημητριακά, καφές, σοκολάτες, σάλτσες, κομπόστες & τυποποιημένους χυμούς, κονσέρβες, επιδόρπια γιαουρτιού, κράκερ, κριτσίνια και διάφορα αρτοσκευάσματα. Επιπλέον σύμφωνα με μια πρόσφατη αμερικανική έρευνα, ο μέσος ενήλικας καταναλώνει καθημερινά περίπου 18-21 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη, κάτι που αντιστοιχεί σε περίπου 300 που στην πλειονότητα τους είναι άχρηστες και περιττές  θερμίδες.

{xtypo_rounded1}Βιβλιογραφία:

1.Lennerz BS, Alsop DC, Holsen LM, et al. Effects of dietary glycemic index on brain regions related to reward and craving in men. Am J Clin Nutr. 2013 Jun 26. doi: 10.3945.

2.Drewnowski A, Mennella JA, Johnson SL, Bellisle F. Sweetness and food preference. J Nutr. 2012 Jun;142(6):1142S-8S.

3.Guthrie JF, Morton JF. Food sources of added sweeteners in the diets of Americans. J Am Diet Assoc. 2000;100:43–51.

4.Drewnowski A. The real contribution of added sugars and fats to obesity. Epidemiol Rev. 2007;29:160–71.

5.Mattes RD, Popkin BM. Nonnutritive sweetener consumption in humans: effects on appetite and food intake and their putative mechanisms. Am J Clin Nutr. 2009;89:1–14.

6.Fernstrom JD, Munger SD, Sclafani A, De Arujo I, Roberts A, Molinary S. Mechanisms for sweetness – low-calorie sweeteners, appetite and weight control: what the science tells us – mechanisms for sweetness.” J Nutr. 2012;142:1134S.

7,Mennella J. The sweet taste of childhood. In: The senses: a comprehensive reference. Basbaum AI, Kaneko A, Shephers CM, Westheimer G, editors. , San Diego: Academic Press; 2008. p. 183–8.

8,Drewnowski A, Bellisle F. Is sweetness addictive? Nutr Bull. 2007;32 Suppl 1:52–60.

9,Mennella JA, Beauchamp GK. Early flavor experiences: research update. Nutr Rev. 1998;56:205–11.

{/xtypo_rounded1}